Çalgının Yapısı ve Gereçleri

Kabak Kemanenin Yapısı

20 Eylül 2026 1 dk okuma

Kabak kemane, gövdesi kurutulmuş su kabağından yapılan ve yayla çalınan bir halk çalgısıdır. Adını doğrudan bu gövdeden alır ve Anadolu'da iklit, rabab ve hegit gibi adlarla da anılmıştır. Ana bölümler gövde, deri ses tablası, sap, burgu takımı, eşik, teller ve ayak milidir.

Kabağın bir yüzü kesilerek açılır ve bu açıklığa ince bir deri gerilerek ses tablası oluşturulur. Deri ıslatılarak gerilir ve kuruma sırasında gerginliğini alır.

Sap ağaçtan yapılır, perdesizdir ve gövdenin içinden geçerek alt uçta mile bağlanır. Perdesiz sap, Türk müziğinde kullanılan komalı seslerin çalınabilmesini sağlar.

Burgu takımı sapın üst ucunda bulunur ve tellerin akordu buradan yapılır. Burgular ahşaptan yapılır ve sürtünmeyle tutar.

Eşik deri tabla üzerinde durur ve tellerin titreşimini doğrudan deriye aktarır.

Gövdenin altındaki metal mil, çalgının dize ya da yere dayanmasını sağlar ve açıyı belirler. Mil ucunda kayma önleyici bir tıpa bulunur.

Çalgı genellikle iki, üç ya da dört telli olarak üretilir ve düzen yöreye göre değişir. Derslerimizde çalgının bölümleri ilk derste tanıtılır ve her parçanın işlevi gösterilir.

Sık Sorulan Sorular

Kabak kemane neden bu adla anılır?

Gövdesi kurutulmuş su kabağından yapıldığı için bu adı alır. Yörelere göre başka adlarla da anılır.

Sapında perde var mı?

Yoktur. Perdesiz sap, Türk müziğinde kullanılan komalı seslerin çalınabilmesini sağlar.

İlgili Yazılar

← Tüm blog yazıları | çalgının yapısı bölümümüz