Hüseyni ve uşşak, Anadolu halk müziği dağarında en sık karşılaşılan iki ayaktır.
İki yapı aynı dizi üzerinde kurulur ve bu nedenle sık sık birbirine karıştırılır. Bu karışıklık başlangıçta olağandır.
Aralarındaki ayrım seyir yönünde ve güçlü perdenin kullanımında ortaya çıkar.
Hüseyni ayağında ezgi çoğunlukla tiz bölgeden başlar ve kademeli olarak karara iner. İniş kademeli ve süslemelidir.
Uşşak ayağında ise ezgi karar perdesi çevresinde dolaşarak başlar ve sonra genişler.
Hüseyni ezgiler açık ve yayvan bir karakter taşır; türkü dağarının geniş bölümü bu ayaktadır. Bu ayak Orta Anadolu dağarında yaygındır.
Uşşak ezgiler daha içe dönük ve ağırbaşlı duyulur.
İki ayakta da aynı komalı perdeler kullanılır ancak vurgu farklı seslerde toplanır. Vurgu farkı kulakla ayırt edilir.
Ayrımı duymanın en güvenilir yolu, iki ayaktan örnek türküleri art arda dinlemektir.
Dinleme sırasında ezginin nereden başladığı ve nerede dinlendiği not edilir. Notlar ders içinde birlikte değerlendirilir.
Derslerimizde hüseyni ve uşşak ayakları karşılaştırmalı dinlemeyle ve türkü dağarıyla öğretilir.